Origjina e mjaltit Manuka
Pema Manuka është vendase e Zelandës së Re dhe ka një histori të pasur që shtrihet deri te banorët e parë të këtyre trojeve, populli vendas Maori. Maorët e quanin këtë bimë të jashtëzakonshme dhe shumëpërdorimshe taonga („thesar“ ose „trashëgimi e çmuar“) dhe e vlerësonin për përdorimin e saj të gjerë.
Përdorimi i saj më i rëndësishëm ishte si bimë shëruese. Pijet e përgatitura nga gjethet përdoreshin për uljen e temperaturës dhe për trajtimin e problemeve të stomakut e të rrugëve urinare. Rrëshira e pemës shërbente për qetësimin e djegieve, për lagështimin e lëkurës dhe për zbutjen e kollës. Nga lëvorja përgatiteshin zierje që përdoreshin si qetësues natyror, si solucion për shpëlarjen e gojës, si dhe për trajtimin e diarresë dhe të etheve. Në shumë mënyra, pema Manuka ishte një farmaci e vërtetë natyrore.
Mjalti Manuka mund të prodhohet vetëm nga bleta evropiane e mjaltit (Apis mellifera), e cila nuk është specie vendase në Zelandën e Re. Mendohet se bletarja angleze Mary Bumby ishte kolonistja e parë evropiane që i solli këto bleta në Zelandën e Re në vitin 1839. Ajo i vendosi zgjoat e veta në bregun lindor të Ishullit të Veriut, ku kishte një bollëk të madh shkurresh Manuka. Ka dëshmi të forta se mjalti i parë i prodhuar në Zelandën e Re ishte në të vërtetë mjaltë Manuka.
Vetëm në vitin 1980 biokimisti Peter Molan i vërtetoi shkencërisht vetitë unike antibakteriale të mjaltit Manuka. Megjithatë, vetitë e tij shëruese njiheshin dhe përdoreshin në mjekësinë tradicionale të Maorëve shumë shekuj më parë.
Çfarë është Manuka?
Mjalti Manuka është mjaltë monofloral që merret nga nektari i luleve të pemës Leptospermum scoparium, e cila rritet natyrshëm në Zelandën e Re. Ndryshe nga llojet e tjera të mjaltit, mjalti Manuka dallohet për një përbërje kimike unike që i jep veti biologjike të jashtëzakonshme dhe e bën objekt të shumë kërkimeve shkencore.
Vlera e tij më e madhe buron nga prania e disa përbërjeve bioaktive. Më e njohura ndër to është metilglioksali (MGO), bartësi kryesor i aktivitetit të tij antibakterial. Përveç MGO-së, mjalti Manuka përmban edhe dihidroksiaceton (DHA), pararendës natyror i MGO-së, leptosperinë, e cila është shënues specifik i mjaltit autentik Manuka, si dhe metilsiringat, glioksal, polifenole dhe antioksidantë të tjerë natyrorë.
Falë këtij kombinimi të veçantë të përbërjeve bioaktive, mjalti Manuka shfaq aktivitet të theksuar antibakterial, antiinflamator dhe antioksidues. Kërkimet shkencore tregojnë se përbërësit e tij mund të frenojnë rritjen e një spektri të gjerë bakteresh, duke përfshirë edhe soje që shfaqin rezistencë ndaj disa antibiotikëve. Përveç kësaj, mjalti Manuka mund të ulë përgjigjen inflamatore duke ndikuar mbi ndërmjetësuesit e inflamacionit, duke kontribuar kështu në krijimin e një mjedisi më të favorshëm për shërimin e indeve dhe për ruajtjen e funksionit normal të organizmit.
Vitet e fundit, vëmendje gjithnjë e më e madhe i kushtohet edhe përfitimeve të tij të mundshme për sistemin tretës. Kërkimet laboratorike dhe klinike tregojnë se mjalti Manuka mund të frenojë bakterin Helicobacter pylori, të ndihmojë në ruajtjen e një mikroflore të shëndetshme të zorrëve dhe të kontribuojë në zbutjen e simptomave te sëmundja e refluksit gastroezofageal (GERD).
Pikërisht për shkak të përbërjes së tij specifike dhe të spektrit të gjerë të aktiviteteve biologjike, mjalti Manuka sot konsiderohet një nga mjaltrat natyrorë më të studiuar dhe më të çmuar në botë.