Потеклото на медот манука
Манука дрвото е автохтоно за Нов Зеланд и има богата историја која се протега сè до првите доселеници на овие простори, домородниот народ Маори. Маорите ова извонредно и повеќенаменско растение го нарекувале таонга („богатство“ или „скапоцено наследство“) и го ценеле поради неговата широка примена.
Неговата најзначајна употреба била како лековито растение. Напивки подготвени од листовите се користеле за намалување на температурата и за лекување на стомачни и уринарни проблеми. Смолата од дрвото служела за смирување на изгореници, навлажнување на кожата и ублажување на кашлица. Од кората се подготвувале лушпи кои се користеле како природен седатив, средство за испирање на устата, како и за лекување на дијареја и треска. На многу начини, Манука дрвото претставувало вистинска природна аптека.
Манука медот може да се произведе единствено од европската медоносна пчела (Apis mellifera), која не е автохтон вид во Нов Зеланд. Се смета дека англиската пчеларка Мери Бамби била првата европска доселеничка која ги донела овие пчели во Нов Зеланд во 1839 година. Таа ги поставила своите кошници на источниот брег на Северниот Остров, каде што имало големо изобилство од Манука грмушки. Постојат силни докази дека првиот мед произведен во Нов Зеланд всушност бил Манука мед.
Дури во 1980 година, биохемичарот Питер Молан научно ги потврдил уникатните антибактериски својства на Манука медот. Сепак, неговите лековити својства биле познати и користени во традиционалната медицина на Маорите многу векови претходно.
Што е манука?
Манука медот е монофлорен мед кој се добива од нектарот на цветовите на дрвото Leptospermum scoparium, кое природно расте во Нов Зеланд. За разлика од останатите видови мед, Манука медот се одликува со уникатен хемиски состав што му дава исклучителни биолошки својства и го прави предмет на бројни научни истражувања.
Неговата најголема вредност произлегува од присуството на повеќе биоактивни соединенија. Најпознато меѓу нив е метилглиоксалот (MGO), кој е главен носител на неговата антибактериска активност. Покрај MGO, Манука медот содржи и дихидроксиацетон (DHA), природен прекурсор на MGO, лептосперин, кој е специфичен маркер за автентичен Манука мед, како и метилсирингат, глиоксал, полифеноли и други природни антиоксиданси.
Благодарение на оваа единствена комбинација на биоактивни соединенија, Манука медот покажува изразена антибактериска, антиинфламаторна и антиоксидативна активност. Научните истражувања покажуваат дека неговите компоненти можат да го инхибираат растот на широк спектар бактерии, вклучувајќи и соеви кои покажуваат отпорност на одредени антибиотици. Покрај тоа, Манука медот може да го намали воспалителниот одговор преку влијание врз воспалителните медијатори, со што придонесува за создавање поповолна средина за заздравување на ткивата и одржување на нормалната функција на организмот.
Во последните години, сè поголемо внимание се посветува и на неговите потенцијални придобивки за дигестивниот систем. Лабораториски и клинички истражувања укажуваат дека Манука медот може да ја инхибира бактеријата Helicobacter pylori, да помогне во одржувањето на здрава цревна микрофлора и да придонесе за ублажување на симптомите кај гастроезофагеалната рефлуксна болест (GERD).
Токму поради својот специфичен состав и широкиот спектар на биолошки активности, Манука медот денес се смета за еден од најистражуваните и најценетите природни медови во светот.